فقیران شب
78 بازدید
تاریخ ارائه : 1/26/2013 1:09:00 PM
موضوع: اخلاق و عرفان

          آیا میتوان مومن و طلبه ای را تصورکرد بدون نمازشب و شب زنده داری با معبود و معشوقش؛ بنظرم اگربپرسند تنها تفاوت طلبه و مومن واقعی با دیگران چیست ؟ یک معیارمهمش شب زنده داری و مناجات با خداست.

آیا میشود دیگران را بسوی خدا هدایت کرد بدون ریشه داشتن در شب. هرچند می دانم توفیق بزرگی است وتا او نخواهد امکان نخواهد داشت ؛ ولی طلب بنده را نیز می خواهد.

خوب در این زمان چه باید کرد؟ چگونه میتوان با نماز شب انس گرفت!!!

چگونه میتوان تبلیغ صحیح تو این زمینه داشت؟!

مدیران مدارس ؛ اساتید ؛و اولیاء خدا چگونه دراین زمینه دستگیری می کنند؟!

در حالات آیت الله کاشف الغطاء آمده که در یکى از شبها براى تهجد برخاست.فرزند جوانش را از خواب بیدار کردو فرمود:"برخیز و به حرم مطهر مشرف شده و در آنجا نماز بخوانیم" فرزند جوان که از برخاستن از خواب در آن ساعت شب برایش دشوار بود در مقام اعتذار برآمد و گفت:"من اکنون مهیا نیستم.شما منتظر من نباشید بعد مشرف مى شوم"

 

فرمود:"نه من اینجا ایستاده ام برخیز و مهیا شو که با هم برویم" آقا زاده به ناچار از جا برخاست و وضو ساخت و با هم به راه افتادند.کنار صحن مطهر حرم که رسیدند آنجا مرد فقیرى را دیدند نشسته و گدایى میکند.آن عالم بزرگوار ایستاد و رو به فرزندش فرمود:" این شخص در این وقت شب براى چه اینجا نشسته است؟"

 

گفت:" براى تکدى از مردم "

 

فرمود:" آیا چه مقدار پول ممکن است از طرف رهگذران عاید او گردد." گفت " شاید حدود یک تومان ( به پول آن زمان))

 

فرمود:" درست فکر کن ببین این آدم براى یک مبلغ بسیار اندک کم ارزش دنیا آن هم محتمل در این وقت شب از خواب و آسایش خود دست برداشته و آمده در این گوشه نشسته و دست تذلل بسوى مردم دراز کرده است. آیا تو به اندازه ى این شخص اعتماد به وعده هاى خدا درباره ى شب خیزان و متهجدان ندارى که فرموده است:

 

" فلا تعلم نفس ما اخفى لهم من قرة اعین ..." (سوره ى سجده/۱۷)

 

گفته اند آن فرزند جوان از شنیدن این گفتار از آن دل زنده و بیدار آنچنان تکان خورد و تنبه یافت که تا آخر عمر شرف سعادت بیدارى آخر شب برخوردار بود و نماز شبش ترک نشد.

آیا فقیری, نیازمندی هست بیاید درخانه خدا؟

آیا روح ما تکان می خورد؟؟؟

 

قرآن کریم در آیات پانزدهم و شانزدهم سوره‏ى سجده به صفات مؤمنان راستین اشاره مى‏کند و مى‏فرماید:

15 و 16. إنَّمَا یُؤْمِنُ بِآیَاتِنَا الَّذِینَ إذَا ذُ کِّرُوا بِهَا خَرُّوا سُجَّداً وَسَبَّحُوا بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَهُمْ لا یَسْتَکْبِرُونَ* تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ المَضَاجِعِ یَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفاً وَطَمَعاً وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ یُنفِقُونَ‏

فقط کسانى به آیات ما ایمان مى‏آورند که هرگاه بدان (آیات) یادآورى شدند، سجده‏کنان (برزمین) مى‏افتند و با ستایش پرودگارشان تسبیح مى‏گویند؛ در حالى که آنان تکبّر نمى‏ورزند.* پهلوهایشان (براى نماز) از بسترها بلند مى‏شود، درحالى که پروردگارشان را به خاطر ترس و امید مى‏خوانند و از آنچه روزى آنان کرده‏ایم (در راه خدا) هزینه مى‏کنند.

نکته‏ها و اشاره‏ها:

1. نخستین سجده‏ى واجب قرآن در هنگام تلاوت آیه‏ى پانزدهم سوره‏ى سجده است و هرگاه کسى این آیه را به طور کامل تلاوت کند، یا از دیگرى بشنود، واجب است که یک سجده به جاآورد. البته وضو داشتن براى این سجده واجب نیست ولى پیشانى خود را باید بر چیزى بگذارد که سجده بر آن صحیح است.

 

2. در این آیات شش صفت و نشانه‏ى مؤمنان راستین بیان شده است و این مطلب به صورت انحصار آمده است؛ یعنى مؤمنان حقیقى این شش ویژگى را دارند.

3. مؤمنان با شنیدن آیات الهى چنان شیفته مى‏شوند که بى‏اختیار، سجده‏کنان بر زمین مى‏افتند. این نشانه‏ى عشق و علاقه‏ى آنان به کلام معبود است.

4. نشانه‏ى دوم مؤمنان حمد و تسبیح گویى است؛ یعنى از طرفى خدا را به خاطر صفات جمال ستایش مى‏کنند و از طرف دیگر او را از نقایص پاک و منزّه مى‏شمرند.

5. نشانه‏ى سوم مؤمنان آن است که اهل فروتنى هستند و از تکبّر دورى مى‏کنند، چراکه تکبّر نخستین پله‏ى نردبان کفراست.

6. نشانه‏ى چهارم مؤمنان راستین آن است که راز و نیاز و نماز را بر خواب ترجیح مى‏دهند و در دل شب پهلو از بستر بر مى‏کنند تا سر بر آستان معبود گذارند و با او راز و نیاز کنند.

بیدار شو اى دیده که ایمن نتوان بود


زین سیل دمادم که درین منزل خواب است‏



(حافظ)

7. مقصود از برخاستن از رختخواب در این آیه، یا براى نماز عشا است، یعنى مؤمنان پس از نماز مغرب به خواب نمى‏روند تا مبادا نماز عشاى آنان قضا شود ویا مقصود به جا آوردن نماز شب است؛ یعنى مؤمنان حقیقى در دل شب که همه در خواب‏اند بیدار مى‏شوند و از رختخواب بیرون مى‏آیند و یازده رکعت نماز شب را به جا مى‏آورند.

در مورد هر دو تفسیر احادیثى از پیامبر صلى الله علیه و آله و اهل بیت علیهم السلام رسیده است و مانعى ندارد که این آیه معناى وسیعى داشته باشد که شامل نماز عشا

و نماز شب بشود، «1» هرچند آیه با نماز شب تناسب بیش‏ترى دارد.

8. امام باقر علیه السلام به یکى از یاران فرمودند:

اگر بخواهى تمام درهاى خیر را به تو معرفى مى‏کنم (سپس در برابر اشتیاق آن یار فرمودند:) روزه سپراست و صدقه خطاها را پاک مى‏کند و برخاستن در دل شب (انسان را) به یاد خدا مى‏اندازد (سپس حضرت آیه‏ى فوق را قرائت کردند). «2»

9. نشانه‏ى پنجم مؤمنان حقیقى آن است که خدا را با بیم و امید مى‏خوانند؛ یعنى نه از خشم خدا خود را ایمن مى‏دانند و نه از رحمتش مأیوس مى‏گردند؛ که غلبه‏ى ترس، انسان را به یأس و سستى مى‏کشاند و هر دو دشمنِ حرکتِ تکاملى انسان است.

مرا در منزل جانان چه امن عیش چون هر دم‏


جرس فریاد مى‏دارد که بر بندید محمل‏ها




 

(حافظ)

10. نشانه‏ى ششم مؤمنان راستین آن است که از هرچه دارند (اموال، علوم، تجربه و ...) در راه خدا مصرف مى‏کنند و به دیگران مى‏بخشند.

آموزه‏ها و پیام‏ها:

1. اگر مؤمن حقیقى هستید، در برابر آیات الهى بى‏تفاوت نباشید و واکنش مثبت نشان دهید.

2. سجده، حمد، تسبیح و تکبّرگریزى از نشانه‏هاى مؤمنان راستین است.

3. به راز و نیاز در دل شب، تعادل در دعا و انفاق توجه کنید که از نشانه‏هاى مؤمنان راستین است.

4. مؤمنان راستین براى دیگران چشمه‏ى سرشار خیر هستند و از همه چیز خود انفاق مى‏کنند.

5. مؤمنان حقیقى نماز را بر خواب ترجیح مى‏دهند.

6. مؤمنان هم از (مخالفت) خدا هراس دارند و هم به رحمت او امیدوارند.

***

قرآن کریم در آیه‏ى هفدهم سوره‏ى سجده به پاداش‏ها و چشم روشنى‏هاى مؤمنان حقیقى اشاره مى‏کند و مى‏فرماید:

17. فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَا اخْفِیَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أعْیُنٍ جَزَاءً بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ‏

پس هیچ شخصى نمى‏داند چه روشنى چشمانى برایشان نهفته شده، به پاداش آنچه انجام مى‏دادند.

نکته‏ها و اشاره‏ها:

1. «قُرّة» به معناى سردى و خنکى است و در این جا کنایه از اشک شوق انسان است که از دیدگان جارى مى‏شود و چشم را خنک و روشن مى‏سازد.

این کنایه‏ى لطیفى است از نهایت خوشحالى مؤمنان، درهنگامى که پاداش‏هاى خود را دریافت مى‏کنند.

2. پاداش‏هاى مؤمنان حقیقى، از همه‏ى افراد، اعم از انسان‏ها و فرشتگان مخفى نگاه داشته مى‏شود؛ چرا که:

اولًا، این پاداش‏ها آن قدر مهم و با ارزش و والاست که با سخن نمى‏توان به آسانى حقیقت آنها را بیان کرد، پس مخفى کردن آنها نشاط انگیزتراست.

ثانیاً، یکى از ویژگى‏هاى مؤمنان حقیقى نماز شب بود که معمولًا در شب مخفى مى‏شد و پاداش آنان نیز متناسب با عمل آنان، مخفى است. «3»


(1). امالى شیخ طوسى، ص 294 و الدرّ المنثور، ج 5، ص 175

(2). محاسن، ج 1، ص 289؛ کافى، ج 2، ص 23 (باب دعائم الاسلام، ح 15) و بحارالانوار، ج 65، ص 330


(3). ر. ک: تفسیر مجمع البیان، ج 8، ص 518، ذیل آیه‏

 

3. در حدیثى از امام صادق علیه السلام آمده است که‏

هیچ عمل نیکى نیست، مگر آن که در قرآن ثواب آن روشن شده است، الا نماز شب که خدا به خاطر عظمت آن ثواب آن را روشن نساخته است (سپس حضرت آیه‏ى فوق را قرائت کردند). «1»

آموزه‏ها و پیام‏ها:

1. پاداش‏هاى مؤمنان حقیقى بزرگ و مخفى است.

2. خدا چشم روشنى‏ها را به بهاى عمل مى‏دهد (نه به بهانه).

3. اگر پاداش و چشم روشنى الهى مى‏خواهید عمل‏گرا شوید.